Juridisch – Veelgestelde vragen

Welke instanties worden automatisch ingelicht bij overlijden?

Sociale Verzekerings Bank (SVB)

De gemeente brengt de SVB direct op de hoogte omdat zij verantwoordelijk zijn voor de eventuele Anw-uitkering. De Nabestaandenuitkering, Halfwezen- en wezenuitkering dient u zelf aan te vragen.

De Belastingdienst

De Belastingdienst stuurt de nodige formulieren op, zodat de nabestaanden de laatste belastingzaken kunnen afhandelen. Als de overledene inkomstenbelasting moest afdragen, sturen ze een F-biljet en ze sturen een aangifteformulier voor de eventuele erfbelasting.

Hoogheemraadschap

Het Hoogheemraadschap krijgt via de gemeente de persoonsgegevens en overlijdensdatum van de overledene door. Zij zetten vervolgens de betalingen aan waterschapsbelasting stop. 1 januari is de peildatum voor deze belasting; overlijdt iemand op 2 januari, dat betaalt hij of zij alsnog het hele verdere jaar waterschapsbelasting.

Gemeentelijke belastingen

Voor overige gemeentelijke belastingen geldt dat de belastingplicht vervalt op het moment van overlijden. Aan de belastingplichtige wordt een eventueel teveel betaald bedrag teruggestort. Als er overgebleven huisgenoten zijn, krijgt de nieuwe belastingplichtige een nieuwe aanslag voor de rest van het jaar.

Het UWV

De gemeente geeft ook aan het UWV door dat iemand is overleden. Was de overledene ingeschreven bij het UWV, dan stopt de uitkering op de dag na het overlijden. Daarna bepalen zij of nabestaanden recht hebben op een overlijdensuitkering.

Wat zijn de juridische financiële gevolgen van een overlijden?

Als u een gezin en/of een partner heeft, zullen een aantal financiële verplichtingen gewoon blijven bestaan na uw overlijden. Denk aan de hypotheek of huur voor uw huis. Of aan de dagelijkse kosten waar u als gezin mee te maken heeft.

Nabestaandenuitkering

Om uit te zoeken wie er in aanmerking komt voor de Nabestaandenuitkering uit de Algemene Nabestaanden Wet (ANW) kunt u kijken http://www.svb.nl.

De hoogte van deze uitkering is afhankelijk van het eerder verdiende inkomen van de overleden partner. Eventuele kinderen hebben recht op een (half) wezenuitkering.

Levensverzekering

Er zijn veel soorten levensverzekeringen. Sommigen (zoals een overlijdensrisicoverzekering) keren een bedrag uit als u binnen een bepaalde termijn overlijdt. Andere, zoals een kapitaalverzekering, keren per definitie een bepaald bedrag op een bepaalde datum uit – of zoveel eerder als u voor die tijd overlijdt.

Overlijdensrisicoverzekering

Een overlijdensrisicoverzekering sluit u doorgaans om bijvoorbeeld in één keer een hypotheekschuld (deels) af te lossen, zodat nabestaanden niet met hoge lasten achterblijven. U doet er goed aan regelmatig te controleren of het verzekerde bedrag van uw polis aansluit bij uw actuele financiële situatie.

Nabestaanden- of partnerpensioen

Dit pensioen hangt af van de afspraken die u heeft gemaakt met een werkgever. In het Uniform Pensioen Overzicht dat u ontvangt van uw pensioenfonds kunt u informatie vinden over de hoogte van de bedragen.

Waar heb ik recht op als mijn partner komt te overlijden?

Afhankelijk van uw situatie en afspraken met werkgevers en verzekeringen die u heeft afgesloten, heeft u na het overlijden van uw partner recht op bepaalde vergoedingen.

Uitkering uit de Anw

Heeft u een gezin met minderjarige kinderen? Dan heeft u waarschijnlijk recht op een uitkering uit de Algemene nabestaandenwet (Anw). Dit is ook het geval wanneer u als overgebleven partner voor meer dan 45% arbeidsongeschikt bent. Deze uitkering loopt tot u AOW-leeftijd bereikt.

Nabestaandenpensioen

Wanneer de overleden partner pensioen opbouwde bij bijvoorbeeld een werkgever, heeft u als overgebleven partner in veel gevallen recht op nabestaandenpensioen. Dit pensioen is vaak 70% van het te bereiken ouderdomspensioen en wordt levenslang uitgekeerd. Voor de kinderen van de overledene kan er recht zijn op wezenpensioen.

Tijdelijk partnerpensioen

Dit pensioen is een soort financiële opvulling voor wie niet in aanmerking komt voor de Anw. U ontvangt dit pensioen van de overheid tot u in aanmerking komt voor een AOW-pensioen.

Huur- en zorgtoeslag

Het overlijden van een partner kan gevolgen hebben voor de huur- of zorgtoeslag. Dat komt doordat het overlijden het gezamenlijke inkomen doet veranderen. Door een lager inkomen komt u mogelijk in aanmerking voor (een verhoging van de) zorg- of huurtoeslag. Maar: erft u door het overlijden een vermogen, dan kan het zijn dat de huurtoeslag vermindert of stopt.

Verandering kindgebonden budget

Mogelijk heeft u na het overlijden van uw partner recht op (meer) kindgebonden budget, omdat uw (verzamel)inkomen omlaag gaat.

Wat moet ik doen met overheidspapieren zoals rijbewijs en identiteitsbewijs?

U bent verplicht om het paspoort of de identiteitskaart van iemand die is overleden, in te leveren bij de afdeling Burgerzaken van de gemeente. Het rijbewijs hoeft u niet verplicht in te leveren. U hoeft het reisdocument pas in te leveren als u het niet meer nodig heeft bij het regelen van zaken waarbij identificatieplicht bestaat, zoals het opheffen of overschrijven van rekeningen.

Hoe zit het met een en/of rekening als een van de rekeninghouders is overleden?

Een en/of rekening mag niet door de bank worden geblokkeerd. De achterblijvende partner kan gewoon over de rekening blijven beschikken en ook geld opnemen via de eigen pas. De pasjes, creditcard en pincodes van de overledene zijn overigens niet meer geldig en kunnen dus ook niet meer worden gebruikt. Om de tenaamstelling van deze rekening te wijzigen is een verklaring van erfrecht nodig.

Hoe zit het met een bankrekening na overlijden van de rekeninghouder?

Een bank mag de rekeningen ten name van de overledene blokkeren. Periodieke betalingen worden meestal door de bank stopgezet. Als erfgenamen de rekening toch willen gebruiken, hebben ze een verklaring van erfrecht nodig. Op het moment dat deze aan de bank is overlegd, kunnen de erfgenamen weer over de rekening van de overledene beschikken. Deze rekening worden dan vaak ervenrekening genoemd.

Heeft de overledene een bankkluis op zijn/haar naam staan, dan dient voor toegang te krijgen een verklaring van erfrecht overlegd te worden. Overigens is de bank niet op de hoogte van de kluisinhoud.

Een eventuele effectenrekening wordt geblokkeerd als de overledene de enige rekeninghouder is, totdat een verklaring van erfrecht overlegd wordt.

In geval van een geblokkeerde bankrekening is het verstandig om de werkgever te informeren om op een andere rekening het geld te storten.

Hoe kan ik noodzakelijke betalingen verrichten van geblokkeerde rekeningen?

Bij een geblokkeerde bankrekening staat de bank wel betalingen voor gas, water en licht toe. Doorgaans staan banken ook toe om de kosten van de uitvaart via de geblokkeerde rekening te betalen.

Hoe gaat het met de hypotheek, na het overlijden van de hypotheeknemer?

Na een overlijden loopt de hypotheek door. De erfgenamen erven de hoofdschuld met de daarbij behorende rente. Alleen wanneer aan de hypotheek een overlijdensrisicoverzekering was gekoppeld, kan de hypotheek gedeeltelijk of geheel worden beëindigd.

Staat de woning ook nog op naam van iemand anders, bijvoorbeeld de partner van de overledene, dan kan de hypotheek worden voortgezet op naam van deze persoon. Voorwaarde is wel dat het inkomen toereikend blijft om de maandlasten van de hypotheek te betalen. Juist bij overlijden en de aanwezigheid van een levensverzekering waarmee de hele hypotheek of een deel daarvan afgelost kan worden, is het belangrijk om de fiscale gevolgen goed in beeld te brengen.

Loopt de huurtoeslag door na het overlijden van een medehuurder?

Elk overlijden wordt door de gemeente doorgegeven aan de belastingdienst. Als de hoofdbewoner is overleden en hij/zij huurtoeslag ontving dan zal deze toeslag worden stopgezet. Voor de achterblijvende echtgenote of partner kan de huurtoeslag echter worden voortgezet, zij ontvangen hierover bericht van de belastingdienst. Wanneer door het overlijden van de hoofdbewoner het inkomen met meer dan 20% daalt, kan er een beroep worden gedaan op de zogenaamde vangnetregeling. Deze regeling moet bij de gemeente worden aangevraagd.

Welke rechten hebben erfgenamen bij het overlijden van een huurder?

Erfgenamen (die niet in het gehuurde pand wonen) hebben een huurrecht gedurende twee maanden na het eind van de maand waarin de huurder is overleden. Dit is dus een zeer beperkt recht.

Deze periode is hoogstens voldoende om de nodige maatregelen met betrekking tot de inboedel van de overledene te treffen. De erfgenamen hebben dit recht bovendien alleen als er geen medehuurders of andere huurvoortzetters zijn. Is dat wel het geval, dan hebben de erfgenamen dus in het geheel geen rechten op grond van de huurovereenkomst. Aan de andere kant kunnen de erfgenamen alle aansprakelijkheid afwijzen van de verplichtingen van de overledene die uit de huurovereenkomst voortvloeien.

Bij ontruiming is het aan te bevelen alle zaken goed te omschrijven om problemen voor de latere afwikkeling te voorkomen. Het nemen van foto’s kan nuttig zijn. Er zijn bedrijven die in het ontruimen van een woning gespecialiseerd zijn. Hommage kan hierin adviseren.

Moet ik uit een huurhuis als de medehuurder overlijdt?

Na het overlijden van de huurder wordt de achtergebleven echtgeno(o)t(e) of geregistreerd partner of medehuurder automatisch de huurder, mits deze is geregistreerd bij de verhuurder als medehuurder. Woont men ongehuwd samen of zonder geregistreerd partnerschap dan is de kans groot dat het huurcontract na 6 maanden afloopt. De samenlevingsvorm moet wel geregistreerd staan bij de verhuurder. Een medehuurder wordt vermeld in het contract. Mocht dit niet zo zijn, bestaat er een kans dat de niet-geregistreerde partner via de kantonrechter alsnog als huurder erkend kan worden. Het is dus raadzaam bij samenwonen het huurcontract op beide namen te laten zetten.

Wat te doen met verkregen Koninklijke onderscheidingen?

Bij leven ontvangen Koninklijke onderscheidingen dienen na overlijden te worden teruggeven aan de staat, omdat men de onderscheiding in bruikleen heeft. Bij het terugsturen van de onderscheiding dient officieel slechts een begeleidend schrijven te zitten waarop de naam, geboortedatum en de datum van overlijden staat vermeld. Bruikleen van de onderscheiding kan echter tegen betaling voor onbepaalde tijd worden verlengd. Meer informatie hierover bij: Kanselarij der Nederlandse Orden, Postbus 30436, 2500 GK Den Haag.

Wat is een naturapolis?

Bij een natura verzekeringspolis keert de verzekeringsorganisatie in natura uit, dat wil zeggen de meest voorkomende diensten en benodigde materialen voor de uitvaart worden door de verzekeraar geleverd of betaald worden.

Elke verzekeringsmaatschappij heeft een basis- of standaardpakket van onderdelen zoals uitvaartbegeleiding, kist, rouwkaarten, rouwauto en een deel van de lijkbezorging (crematie of graf). Meestal moet er bij deze verzekering bijbetaald worden omdat sommige keuzes buiten het pakket vallen, bijvoorbeeld als met niet 50 (zoals in het pakket beschreven) maar 100 rouwkaarten nodig heeft. De 50 extra kaarten worden dan per stuk berekend en zijn daardoor dan vaak erg duur. Of als naasten bijvoorbeeld geen cake bij de koffie willen, zoals beschreven staat in het verzekeringspakket, maar graag belegde broodjes. De cake vervalt, de prijs van de broodjes wordt in z’n geheel op de uitvaartfactuur gezet en wordt niet verrekend met de prijs van de cake.

Het is niet verplicht om de uitvaart door de verzekeraar te laten organiseren, het is ook mogelijk om een andere partij, bijvoorbeeld Hommage, deze uitvaart te laten organiseren. De verzekeraar keert dan een bedrag uit, dit geld kunt u dan gebruikten om de uitvaart te laten betalen. Bij een naturaverzekering, dus een levering van diensten, wordt u in de meeste gevallen dan gekort op het bedrag dat door de verzekering wordt uitgekeerd.

Wat is een kapitaalverzekering?

De verzekerde heeft vooraf gekozen voor een uit te keren bedrag bij overlijden. Dit bedrag wordt uitgekeerd bij overlijden. Bij sommige verzekeraars moet Hommage een akte van cessie opstellen en wordt het bedrag uitgekeerd aan Hommage. Ons streven is altijd om de uitvaart zo te organiseren dat dit bedrag niet wordt overschreden. Sterker nog, in vele gevallen is het al gelukt om geld over te houden, dit bedrag wordt dan overgemaakt op de rekening van de nabestaanden.

Recent is het Hommage gelukt om een bedrag van € 1800,- over te houden waardoor de weduwe een nieuw bed kon aanschaffen. Voor haar gevoel had ze dit bed van haar overleden man gekregen en dit was heel waardevol in haar rouwproces.