Een goed potje janken

Langzaam gaan we weer richting “waar we vandaan komen” en ik merk bij mezelf dat ik dat best jammer vind. Zeker in mijn werk als uitvaartverzorger. De afgelopen weken heb ik een groot aantal afscheidsceremonies georganiseerd in de door het RIVM voorgeschreven kleine kring van maximaal 30 personen. En wat waren ze mooi. Intiem en warm. De mensen die er waren stonden allemaal dicht bij elkaar (uiteraard figuurlijk) en eenieder voelde zich vrij om emoties de vrije loop te gunnen. En wat deed dat veel met de sfeer, die was zo puur, zo echt, zo rauw.

Persoonlijk vind ik het jammer dat er in onze Nederlandse cultuur eigenlijk niet zo veel ruimte is voor emoties, we slikken veel in. Want dat zijn we “flink”, dat wordt ons toch over het algemeen wel zo aangeleerd. Als nabestaanden zich “groothouden” (ook al zo’n term) op een afscheid, dan hoor je bij de borrel of koffietafel naderhand: wat zijn ze sterk, he?

Ik vind het ijzersterk als mensen zich durven te laten gaan, hun verdriet durven te tonen, in de volle breedte en sterkte die daarbij nodig is.

In het verleden heb ik eens samen met een collega een afscheid georganiseerd voor een jonge, bij een ongeval omgekomen man uit Eritrea. Bij dat afscheid werd ik geconfronteerd met de heftige uitingen van verdriet van diens naasten. Mensen gingen op de grond liggen, rolden heen en weer, gilden, schreeuwden, zongen, hieven hun handen op, rolden met hun ogen en er waren een paar bij die uiteindelijk buiten zichzelf traden. Een ervaring die ik mijn leven lang niet meer zal vergeten en waarbij ik het zelf ook niet droog hield overigens.

Nu denk ik niet dat we in NL snel een dergelijke kant op zullen gaan. NL is denk ik vergelijkbaar met Oostenrijk (en daar ben ik opgegroeid, dus ik weet echt niet beter) en Japan een neutrale cultuur, mensen uiten hun gevoelens liever niet, die zijn privé. We staan ook bekend om “doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg”, een stroming uit het calvinisme waarin zelfbeheersing een grote rol speelde. In affectieve culturen als Egypte, Cuba en Spanje laten mensen hun emoties gemakkelijk de vrije loop, met stemverheffingen en veel gebaren, heel kleurrijk en voor ons vaak niet te begrijpen.

Hoe mooi zou het zijn als we een stukje op konden schuiven richting affectieve samenleving, waarbij er alle respect is voor de rouwende, hij juist als sterk en flink wordt betiteld als hij de pijn die hij voelt “gewoon” durft te tonen. En dat hij niet zich “groot” moet houden om dat zijn collega’s ook achterin de zaal zitten of het voetbalteam ook gekomen is.

Want dat is me de laatste weken erg opgevallen: in intieme kring durven mensen te huilen. En hoe belangrijk is het om te huilen! Dat doet zó veel met een mens. Wist u dat het gevoel van een potje janken heel dichtbij het gevoel van de slappe lach zit? Bij beiden komen endorfinen vrij en dat zijn stoffen die gewoon heel erg goed voor ons zijn. Het merendeel van de mensen voelt zich ook beter na een huilbui.

Kunnen we elkaar niet wat meer ruimte geven? Het bijna aanmoedigen dat iemand zich laat gaan? In plaats van hem het stempel “flink” op te drukken als hij alles naar binnen slaat?

Ik juich dit toe! En ik hoop dat we met z’n allen heel veel blijven huilen, ook als er vanaf 1 juli weer 100 personen bij een afscheidsceremonie aanwezig mogen zijn.

Een mooie moederdag, liefs van Stefani de Bie (die zelf overigens helaas nooit huilt, maar dat terzijde)

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *