Over iemand voor wie het leven te moeilijk is. In mijn werk als uitvaartondernemer maak ik soms heftige dingen mee die me raken. Dit is zo'n verhaal.

Als het donker blijft

In een heel donkere periode in mijn leven, alweer wat jaren geleden, zocht ik hulp, ik ging in therapie. In een groep, onder toeziend oog van therapeuten, leerden we elkaar te helpen, anders om te gaan met issues, valkuilen te herkennen en nieuw gereedschap te ontwikkelen om met problemen om te gaan. In deze groep leerde ik haar kennen, ik noem haar Senna.

Senna en ik konden het goed vinden met elkaar, we hebben heel wat uren samen doorgebracht en omdat we ons kwetsbaar opstelden leerden we elkaar in korte tijd goed kennen. Waar het kon probeerden we elkaar te helpen, in de pauze maakten we het gezellig.

Zij stopte eerder met de groepstherapie dan ik, we “zagen” elkaar nog op Facebook en af en toe een appje, het contact verwaterde. Via Facebook volgde ze mijn carrière-switch en las ze dat ik een uitvaartonderneming was gestart. Ze belde me een jaar of twee geleden op met een bijzondere wens: “Als mijn hond (een Berner Senner, haar grootste vriend, haar metgezel, haar àlles) komt te overlijden wil ik ook gaan, ik wil niet meer leven en ik wil dat jij mijn afscheid organiseert”.
Ik schrok daarvan, wist niet dat haar leven nog steeds zo moeilijk was. Ik wist wel dat ze al 30 jaar lang knokte voor een draaglijk bestaan. We hebben een afspraak gemaakt. In het huis van haar moeder, want daar zou ze naar toe verhuizen. Haar eigen huis stond te koop, ze wilde haar familie niet opzadelen met een koophuis in een andere provincie dat nog helemaal leeggeruimd en daarna verkocht zou moeten worden na haar overlijden. Dus had ze een makelaar ingeschakeld en zou ze dit allemaal zelf gaan regelen. Aanvankelijk dacht ik echt dat het een soort bevlieging van haar was. Weer een donkere periode, dat trekt wel weer bij, dacht ik.

Inmiddels is het meer dan een jaar geleden dat ik bij haar en haar moeder op bezoek ben geweest. We hebben toen uren en uren zitten praten. Senna vertelde over haar psychisch leed, haar non-stop ongelukkig zijn, haar onvermogen om uit de donkerte te komen, haar gemis aan echte verbinding met mensen, al haar tegenslagen, alle therapieën die ze heeft gehad in haar leven, haar 9 keer instorten, over haar moeilijke zijn op deze aardkloot en haar wens dat dit lijden stopt. Haar geliefde Berner Senner is inmiddels overleden, zij was voor haar de reden om te bestaan, met haar overlijden viel die reden weg.
Ook hebben we het uitgebreid gehad over het afscheid dat ze wil: op dezelfde plaats waar ze afscheid van haar vader heeft genomen, de rouwkaart op dezelfde manier vormgegeven, ze wil dat een paar mensen iets zeggen. Een persoon, die haar vreselijk gekrenkt heeft, is niet welkom. Ik moet erop toezien dat hij niet komt. Dat beloof ik. Ze wil graag thuis opgebaard worden met Bio Sac, nadat ze in een hospice in de omgeving euthanasie heeft gekregen. Ze moet het nog met haar moeder bespreken, wat zij vindt van de thuisopbaring.

Ook hebben we het lang over haar doodswens gehad, ik vroeg haar hoe ze zich dat dan voorstelde. Senna wil niet alleen zijn als ze sterft, vandaar dat suïcide (waarvoor ze alle spullen in huis heeft, vertelde ze) voor haar voorlopig geen optie is. Ze heeft zich aangemeld bij de Levenseindekliniek. Ze hoopt van harte dat haar leed daar wordt erkend en ze dan op een humane manier in (eeuwige) slaap wordt gebracht. Ik luister naar al haar verhalen en de stem in mijn achterhoofd blijft me sussen met “dat komt wel goed, joh”.

Nu, een jaar verder, heeft Senna echt haar huis verkocht en is bij haar moeder ingetrokken. Haar moeder en haar zussen hadden de hoop (en ik ook, merk ik aan mezelf) dat de verhuizing haar wel goed zou doen: niet meer alleen, gezelschap om haar heen, familie in de buurt. Maar niets is minder waar. Inmiddels komt Senna de deur bijna niet meer uit, heeft last van haar gebrek aan privacy, mist haar rituelen en haar spullen, vindt contact met familie vaak heel vermoeiend, heeft geen zin om zich nog te verzorgen, sluit zich op in zichzelf. Het traject met de Levenseindekliniek is in volle gang en daar krijgt ze de bevestiging en erkenning waar ze zo naar hunkerde. Uiteraard wordt er niet zomaar vastgesteld dat er sprake is van ondraaglijk geestelijk lijden en gaat daar een hele lange en nauwkeurige procedure aan vooraf. Maar deze procedure is inmiddels opgestart, de eerste gesprekken zijn al geweest. Er volgen nog meer gesprekken, met het medische team van de kliniek, haar familie en de voormalige behandelaar. Als die “groen licht” geven volgt er een gesprek met een onafhankelijk psychiater, dan komt er een MDO met het hele team en dan nog SCEN-arts. Er is al besproken hoe Senna wil sterven, met een drankje of via een infuus.

Binnenkort ga ik nog een keer bij Senna op bezoek. Om nog een keer al haar wensen door te spreken, als ze dat wil. En om afscheid van haar te nemen. Ik merk aan mezelf dat ik me heel erg betrokken voel bij haar, en wat zou ik haar ongelooflijk graag helpen. Maar dat kan ik niet en dat begrijp ik wel. Maar hoe erg zou ik het haar gunnen, dat ze ook, net als ik, na een heel erg donkere periode toch weer de lichtheid zou mogen ontdekken. En de zon zou kunnen zien, en kan dealen met de wolken die ervoor hangen. Maar dat lukt haar niet, en voor Senna is het leven alleen maar donker. Ik gun haar rust, alleen maar rust, vrij zijn van ellende. Maar jezus, wat vind ik dit heftig. Ik ga álles uit de kast halen om haar afscheid zo mooi mogelijk te maken, dat is helaas het enige dat ik voor haar kan doen.
Senna weet dat ik deze blog geschreven heb, sterker nog, zij heeft hem gelezen en er nog een paar dingen aan toegevoegd.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

8 reacties op “Als het donker blijft”

  1. Je kleine grote vriend

    Lieve Senna

    Kijk de dood in de ogen,
    je wordt niet bedrogen.
    Denk aan de tijd die jullie samen hebben doorgebracht,
    jullie eerste knuffel warm en zacht.
    In de hemel mag je zijn,
    daar kun je leven zonder pijn.
    Jullie komen elkaar daar dan weer tegen,
    Als ook jij naar de hemel ben opgestegen.
    Daar kunnen jullie samen zijn,
    en er leven zonder pijn.
    Kijk de dood in de ogen.
    Je rende rond in het duister
    Gevangen door je eigen geest
    Niemand kan zich inbeelden hoe jouw leven is geweest
    Chaotisch, Angstig, Zwart, en Eindeloos
    Dat maakte jou zo gefrustreerd en boos
    Hoeveel is het leven waard als het een oneindig gevecht blijkt?
    Wanneer kan je zeggen dat je je grens hebt bereikt?
    Je hebt je eigen keus gemaakt
    Alleen en doelbewust
    Van een oneindig gevecht
    Naar oneindige rust
    Als je niet meer kan leven,
    Geef de hemel je leven.
    Dan weet je dat je verder leeft,
    Dat je naar rust en vrede streeft.
    Als je niet meer kan leven,
    Geef de hemel je leven.
    Weet dat je tijd gekomen is,
    Ook al weet je dat ik je mis,
    Als je niet meer kan leven,
    Geef de hemel je leven.

    1. Dank jullie wel voor de ontroerende reacties en wat een prachtig gedicht.
      Heel lief, echt dank jullie wel.
      Ik kan inmiddels zeggen dat het medisch team ook tot de conclusie is gekomen dat mijn leven uitzichtloos en ondragelijk lijden is.
      Nu wordt de onafhankelijke psychiater ingeschakeld. Kan 2-6 weken duren.

  2. Heftig, verdrietig, bijzonder, emotioneel….ik denk dat in zulke situaties bijna alle gevoelens elkaar afwisselen.
    Mooi omschreven door Anja dat jij je bijdrage mag en kan leveren aan het gekozen pad van Senna.
    En wat goed dat er een levenseinde kliniek bestaat! Op deze manier kunnen er toch mensen zoals Senna geholpen worden met hun dierbaarste wens….
    Veel sterkte voor allen❤

  3. Anja den Toom

    Wat heftig! Voor iedere betrokkene op zijn of haar eigen manier. Moeilijk, maar mooi dat jij jouw eigen steentje mag bijdragen voor de weg die Senna weloverwogen gekozen heeft te gaan bewandelen. Senna’s afscheid is in goede handen. Sterkte voor Senna, haar familie en vrienden en voor jou, Stefani. X

  4. Wat heftig, maar tegelijkertijd ook ontzettend moedig van Senna, zo hoort het te gaan als je leven te zwaar is! Dat zelf kiest en het mogelijk is! Sterkte voor allen en dat jij er een mooi afscheid van gaat maken, daar ben ik van overtuigd, je bent een mooi mens 😘

  5. Senna, wat een heftig verhaal. Goed dat je het durft te delen. Ik wens je een vredig einde. Je afscheid is bij Stefani in goede handen.
    Freda

  6. Mooi verwoord. Ik heb er alle vertrouwen in dat jij samen met mij voor een prachtig afscheid zal zorgen en dat je voor mijn moeder en zussen een steun zal zijn. Dank je wel voor alles wat je nu al doet 😘